loods 24

loods24
voormalig terrein, nu bebouwd

gebloods24luchtWat de Hollandse Schouwburg is voor Amsterdam is Loods 24 (Entrepotstraat) voor Rotterdam. Het was het voorportaal voor Westerbork, de plek waar de opgepakte Joden werden opgesloten tot de trein naar Westerbork vertrok. Van de Hollandse Schouwburg is een herdenkingsplaats gemaakt, van Loods 24 resteert een plaquette en een muur. Op de middelste foto de muur, de loods lag een eind erachter. Op de foto onder een deel van de uitleg waar de loods ten opzichte van de muur te zien is.

Het eerste transport vanaf Loods 24, 1100 mensen, vertrok in de nacht van 30 op 31 juli 1942. De bezetter kon het “werk” in Loods 24 beter geheim houden dan in Amsterdam, want de loods lag op een afgesloten haventerrein achter een twee meter hoge muur. Het was een houten loods die in het zuidelijke stadsdeel tussen de Spoorweghaven en de Binnenhaven stond in de wijk die we nu de de Kop van Zuid noemen. Het was een geïsoleerde plaats, de mogelijkheden tot het wegsmokkelen van kinderen – zoals in Amsterdam – ontbrak. Wel had de loods via het goederenemplacement Feijenoord aansluiting op het spoorwegnet. Vanuit de bezetter gezien was deze locatie idealer dan die in Amsterdam.
Voor de eerste deportatie kregen zo’n 2.000 Joodse Rotterdammer een oproep, 1100 mensen gaven hier gehoor aan en hebben zich gemeld. De overige 900 bleven thuis of doken op dat moment onder.
In augustus kwam de 2e oproep, waar 800 mensen gehoor aan gaven en bij de 3e oproep in september kwamen maar 500 mensen opdagen.
Deze manier was dus niet zo succesvol en de Duitsers gingen middels razzia’s de mensen ophalen. Het volgende transport werd samengesteld uit Duitse en Oost-Europese Joodse vluchtelingen, die jaren eerder Nazi-Duitsland hadden ontvlucht. Daarna werden Joodse Rotterdammers tussen de 60 en 96 opgepakt en zij vertrokken op 8 oktober 1942. Een week later de vrouwen en kinderen van degene die al waren weggevoerd. Eind oktober 1942 werden de mensen van huis opgehaald.

gebloods24
5 mei 2010

Tussen oktober 1942 en februari 1943 waren er minder deportaties maar op 26 februari 1943 organiseerde de SD (Sicherheitsdienst) en de Nederlandse WA de volgende razzia en het Joodse weeshuis aan de Mathenesserlaan, het Joodse bejaardentehuis (Gesticht voor Israëlitische Oude Lieden en Zieken) aan de Claes de Vrieslaan en het Joodse ziekenhuis aan de Schietbaanlaan werden geruimd. In totaal 269 mensen gingen op transport naar Westerbork, inclusief mensen die doodziek waren.

Deze “overwinning” werd gevierd door de WA, die in gesloten gelederen zingend de straat opging.
De laatste Joden in Zuid-Holland, enkele tientallen waaronder de Joodse Raad bureau Rotterdam, moesten zich op 22 april 1943 in doorgangskamp Vught melden.
Daarna waren er nog wat Sefardische Joden over en die moesten vertrekken in de zomer van 1943.
Eén van de laatsten die vertrok was – eind september 1943 – opperrabbijn A.B.N. Davids en het bestuur van de Rotterdamse afdeling van de Joodse Raad. Hij heeft gehoor gegeven aan deze oproep en vertrok naar Westerbork. Hij stierf op 22 februari 1945 in Bergen-Belsen.

loods24-3De arme Jodenbuurt (Helmersstraat en Ammanstraat, waar nu het Weena is) was door het bombardement van mei 1940 totaal verwoest.
Door de deportaties in 1942 en 1943 was het Joodse sociale leven ontwricht en vernietigd. In 1942 werden 4.313 Rotterdammers gedeporteerd, in 1943 volgden 2.223 onschuldigen hetzelfde lot. In 1944 slaagde de politie erin nog 254 arrestanten (voornamelijk ondergedoken Joden) over te dragen aan de Duitse moordenaars. Zodoende kon 81% van de Joodse Rotterdammers worden vermoord.

Het comité Loods 24 is via deze website te bereiken.

verder:
De Stieltjesstraat liep voor de oorlog aan de andere zijde van de muur. De zijde die nu te zien is vanaf de rijweg is dus de zijde waar Loods 24 zich bevond.

Illustraties:
foto’s van nu © joodserfgoedrotterdam.nl, 5 mei 2010


Laatst aangepast:

20 jan 2016.