Barend Hooijkaas (Rotterdam, 9 april 1855 – Rotterdam, 5 juni 1934) was geen Joodse architect maar speelde wel een rol bij een Joods gebouw in Rotterdam. Barend was gehuwd met Johanna Jacoba Ooms (Rotterdam, 15 juni 1854). Voor hij architect werd was hij ingeschreven als metselaar. Het gezin woonde onder andere op het Haringvliet 86.
Barend Hooijkaas was een zoon van Barend Hooijkaas die in 1848 al een architectenbureau in Rotterdam oprichtte. Na Barend Hooijkaas jr werd het bureau voortgezet door de derde Barend Hooijkaas (1890 – 1973) en daarna door zijn zoon Barend van Veen (1911 – 2014).
Barend jr. werd vooral bekend als de architect van Nederlands-hervormde kerken, het Vrouwe Groenevelt’s Liefdesgezicht en het clubgebouw van de Koninklijke Roei- en Zeilvereniging De Maas aan de Veerhaven.
Barend jr. liet één object achter in Rotterdam dat door de opdrachtgever, niet door het thema, als Joods erfgoed bestempeld kan worden. Een object dat door het bombardement van 14 mei 1940 vernietigd is. Textielhandelaar A. J. Polak was in het bezit gekomen van drie panden aan de noordzijde van de Wijde Kerksteeg en verving deze door een groot pakhuis. Dit pakhuis sloot aan op zijn andere magazijnen die hij op deze locatie al bezat. Op basis van een reconstructietekening uit 1867 van de hand van F. D. O. Obreen, de latere directeur van het Rijksmuseum, én met adviezen van gemeentearchivaris J. H. W. Unger, liet Polak architect Hooijkaas een schijngevel aanbrengen tegen de zijgevel van zijn nieuwe pakhuis. De schijngevel stelde het geboortehuis voor van Desiderius Erasmus, die op die locatie gestaan zou hebben.
Verder Joods erfgoed is niet bekend van de hand van Hooijkaas.
Joods erfgoed Barend Hooijkaas (Hooykaas):
Schijngevel geboortehuis Erasmus in opdracht van A. J. Polak
bron:
Barend Hooijkaas, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 851-204.
gepubliceerd:
19 januari 2026
laatst bijgewerkt:
19 januari 2026