Benjamin Wolff Taub (Zdunska Wola, 6 augustus 1898 – Buchenwald, januari 1945), Pools onderdaan, kwam rond 1920 vanuit Breslau naar Rotterdam en trouwde op 7 oktober 1925 in de synagoge aan de Boompjes met Hendel Silberzahn (Dobrzyn, ), Russisch onderdaan. Hendel was in 1911 met haar ouders vanuit Dobrzyn naar Rotterdam gekomen. In de Maasstad kregen Benjamin en Hendel een dochter, Sonja (Rotterdam, ) die leerling werd van het Erasmiaans Gymnasium. Zeker na de periode dat Benjamin in Rotterdam aankwam, woonde hij op een groot aantal achtereenvolgende adressen, vaak voor een korte periode.
Het vele verhuizen werd minder rond het huwelijk. Het burgerlijk huwelijk vond in Rotterdam plaats op 7 oktober 1925. Op die dag werden Benjamin en Hendel ingeschreven op de Schiebroekschelaan 41a waar ze inwoonden bij de ouders van Hendel, op 10 december 1925 gingen ze naar de Crooswijkscheweg 122b, op 6 juli 1928 op het Samuel Mullerplein 20, op 9 augustus 1934 op de Schiedamschesingel 217a en op 1 juli 1940 op de Aelbrechtskade 94b. Op de Schiedamsesingel woonde het gezin in een huis met de ouders van Hendel, Schlema Zelman Silberzahn (Warschau, – Rotterdam, ) en Buchla Taub (Dobrzyn, – Sobibor, ). Op de Schiebroekschelaan woonden ze waarschijnlijk al eerder in huis bij de ouders van Hendel dan de officiële registratie.
Op het Samuel Mullerplein 20 en de Schiedamschesingel 217 waren de kruideniers-activiteit van Benjamin gevestigd, importhandel Palestina.
Schlema Silberzahn bekleedde een belangrijke positie in Joods Rotterdam, hij was sjochet (ritueel slachter) van beroep. Schlema werd op 15 mei 1911 tijdens een bijzonder zitting van de kerkenraad tot sjochet in Rotterdam benoemd. Er waren rond 1917 twee sjochetiem in Rotterdam, Silberzahn en Levie Jacob Meuleman (Woerden, – Auschwitz, ).
Schlema en Buchla verhuisden in 1937 naar Den Haag. Schlema overleed op 24 juni 1940 in Rotterdam en werd begraven op de Joodse begraafplaats aan het Toepad.
Volgens de archiefkaart bij het Stadsarchief Rotterdam was Benjamin kantoorbediende en werd later kruidenier. Naast dit werk wat voor het levensonderhoud zorgde was Benjamin actief voor het Oost-Joods Verbond in Rotterdam. Deze vereniging was zeer actief en richtte zich op de vele Joodse vluchtelingen die vanaf het einde van de negentiende eeuw de pogroms in het Russische rijk ontvluchtten. Zo verzorgde de vereniging Jiddisje lessen voor de kinderen, sociale zorg en culturele activiteiten. Hendel was actief in de vereniging Haschachar (de Dageraad) in Rotterdam.
Het huwelijk van Israël Lasky en Chana Rajzel Shechier
Israël Isidore Lasky (Izbica, Polen, 22 mei 1892) en Chana Rajzel Shechier (Izbica, Polen, 1891) sloten in 1949 een huwelijk in Hackney (Londen). Zij waren Oost-Joden die al voor de oorlog via Rotterdam naar het Verenigd Koninkrijk waren gereisd. Op de registratie van hun huwelijk is er een bijzondere vermelding: ‘who went through a form of Jewish marriage at the synagogue Schiebroekselaan 41a Rotterdam om the 8th July 1925′.
In de huidige Nederlandse wetgeving mag een religieus huwelijk pas worden gesloten zodra een burgerlijk huwelijk is voltrokken. Binnen de Oost-Europese traditie was deze bepaling niet zo stringent, een Joods huwelijk (choepa) kon ook plaats vinden voor het burgerlijk huwelijk. Israël en Chana kwamen uit de Oost-Europese traditie. Zij trouwden op de Schiebroekselaan 41a waar geen synagoge was, maar een synagoge is niet nodig voor een choepa. Een choepa kan overal plaatsvinden. Zij trouwden dus ten huize van sjochet Schlema Silberzahn en zijn vrouw Buchla Taub waar op dat moment ook Benjamin Wolff Taub en Hendel Silberzahn woonden. Wie kan de choepa hebben voltrokken?
Het ligt voor de hand dat Schlema dat gedaan heeft, hij had een gedegen opleiding gehad om sjochet te worden. Maar het hoeft niet, iedereen kan een choepa voltrekken hoewel het handig is als men weet hoe deze voltrokken dient te worden. Een onderdeel van de choepa is de ketoeba, het huwelijkscontract. Dat huwelijkscontract is nooit gevonden en wordt nog steeds gezocht. Overigens was er, volgens de familie, een familierelatie tussen de Taubs en Israël Lasky.
bron:
Benjamin Wolff Taub, Stadsarchief Rotterdam., 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 851-468.
Sonja, De joodsche wachter. 10 juni 1927. Geraadpleegd op Delpher op 15-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005441023:00001.
Sjochet, “Centraal blad voor Israëlieten in Nederland”. Amsterdam, 19-05-1911, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 15-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000570072:mpeg21:p00002.
Silberzahn en Meuleman, „De Joodsche Invalide”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 11-01-1918, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 15-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860540:mpeg21:p006.
S. Silberzahn, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 28-06-1940, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 15-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858238:mpeg21:p008.
Stadarchief Rotterdam, Woningkaart Schiebroekschelaan 41a, NL-RtSA_968-07_1182_249r-3.
Haschachar, De joodsche wachter. 6 december 1918. Geraadpleegd op Delpher op 15-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005437025:00001.
Volgens bronnen overleed Schlema op 24 juni 1940 in een Israëlitisch Ziekenhuis in Den Haag. Voor zover bekend klopt de datum, er was in die periode geen Joods ziekenhuis, deze werd in 1904 gesloten.
Schlema Zalman Silberzahn, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 851-435.
De overlijdensplaats en -datum van Sonja Taub, Benjamin Wolff Taub en Hendel Silberzahn is niet officieel vastgesteld.
Met dank aan Albert Ringer, informatie rond choepa.
Sonja Taub, kaart Joodsche Raad, Arolsen Archives, 130385102 (Sonja TAUB).
Synagoge Boompjes, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 2 oktober 1925. Geraadpleegd op Delpher op 17-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005423093:00001.
illustratie:
Sonja, De joodsche wachter. 10 juni 1927. Geraadpleegd op Delpher op 15-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005441023:00001.
S. Silberzahn, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 28-06-1940, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 15-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858238:mpeg21:p008.
Importhandel Palesina, Tikvath-Israel = De hoop van Israël. 1934-09. Geraadpleegd op Delpher op 16-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005617012:00001.
gepubliceerd:
16 januari 2025
laatst bijgewerkt:
16 januari 2025