Dawid Brodmann (Rotterdam, 22 februari 1936 (archiefkaart 22 maart 1936) – Israël, 19 mei 2020) was een zoon van slager Samuel Brodmann (Bochnia, 28 augustus 1910 – Auschwitz, 30 september 1942) en Perl Iwanier (Wiznitz, 14 april 1908 – Den Haag, 1 augustus 1963). Vanaf november 1934 woonde het gezin op de Kruisstraat 60b waar ze het ORT restaurant Brodman uitbaatten.
Op 18 april 1936 werd Sossie, de zus van Dawid, hier geboren. Dawid werd rabbijn. Samuel en Perl was in juli 1918 vanuit Polen naar Rotterdam gekomen, Perl in mei 1935 vanuit Karlsruhe.
Dawid maakte het bombardement van 14 mei 1940 op de Maasstad mee. Het gezin zat net in de schuilkelder en hun huis en bedrijf op de Kruisstraat werd met de grond gelijk gemaakt. De dag na het bombardement verhuisde het gezin naar Den Haag en gingen daar op de Scheldestraat 77 wonen.
Perl en de kinderen werden op 13 april 1943 in Kamp Vught geïnterneerd, Ze bleven daar een maand, tot ze op 6 juni 1943 naar Kamp Westerbork werden overgebracht. Ze werden daar gehuisvest in Barak 58. De kaarten van de Joodsche Raad geven aan dat Samuel probeerde te vluchten en in Frankrijk werd opgepakt. Daar werd hij vanuit Drancy in augustus 1942 gedeporteerd naar Auschwitz. Perl en de kinderen waren officieel stateloos geworden. Ze bleven in Westerbork tot 20 januari 1944 toen ze in transport XXIV/2 met 870 personen naar Theresienstadt werden gedeporteerd. Op 8/9 mei 1945 werd Theresienstadt bevrijd door het Rode Leger en Perl en de kinderen maakten daar de bevrijding mee. Met de nodige moeilijkheden konden ze terugkeren naar Den Haag. Na de oorlog hertrouwde Perl met Mojzesz Josef Silbiger (Krakau, 25 oktober 1906 – Den Haag, 1983).
Dawid volgde de opleiding tot rabbijn en werkte van 1963 tot 1973 bij het Amsterdamse rabbinaat. Op donderdag 28 maart 1963 werd Dawid bevestigd in de synagoge op de Obrechtstraat in Amsterdam gelijktijdig met rabbijn Meir Just (Vyzjnytsja, 1908 – Amsterdam, 9 april 2010).
In 1968 werd Dawid lid van het Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland. In 1969 was de restauratie van de synagoge aan de Gerard Doustraat gereed. Bij de heropening op 31 augustus was Dawid, samen met rabbijn Rodrigues Pereira, opperrabbijn Schuster, bestuur en belangstellenden, aanwezig.
In 1972 was Brodmann een van de ondertekenaars van een briefkaartenactie tegen de gratie van de ‘Drie van Breda’. Zij waren tot levenslang veroordeeld.
Op 8 juli 1972 verscheen in het NRC Handelsblad het eerste bericht dat Brodmann naar Israël zou vertrekken. Zoon Schmuel Aron vierde voor vertrek, op 18 november 1973 nog zijn Bar Mitswa (kerkelijk meerderjarig).
Op 14 januari 1973 volgende de afscheidsreceptie in het Joods Cultureel Centrum aan de Van Boechorststraat 26 in Amsterdam-Buitenveldert.
In 1973 maakte Dawid alija (emigreerde naar Israël) en kreeg een aanstelling tot opperrabbijn in Savyon, een plaats bij Tel Aviv (ten noorden van Ben Gurion, nabij Kiryat Ono). Hij richtte er een Centrum voor Joodse Studies op, een centrum dat zich richt op niet-gelovige Joden die hij wilde interesseren voor het Joodse cultuurgoed en religie.
Dawid werd lid van een vredesforum van Joden, moslims en christenen in Israël, het Council of Religious Institutions of the Holy Land. Deze organisatie zette zich in voor een duurzame vrede.
Brodmann was regelmatig in Nederland en gaf lezingen. Dawid werd opgevolgd door rabbijn Ralbag. Volgens een krantenbericht uit 1975 waren er in de tijd na zijn vertrek besprekingen met Brodmann over de functie van opperrabbijn. Deze besprekingen werden echter afgebroken en Dawid bleef in Israël. In 1977 was Dawid betrokken bij de sollicitaties rond de functie van opperrabbijn in Den Haag. In 1982 werd Brodmann weer gezien als een kandidaat voor de functie van opperrabbijn in Amsterdam, maar hij gaf te kennen in Savyon te willen blijven.
Sossie woonde in 1963 in Gateshead (VK) en was gehuwd met de heer Salomon.
bron:
Samuel Brodmann, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 851-066.
Samuel Brodmann, kaart Joodsche Raad, Arolsen Archives, 130267572 (Samuel BRODMANN).
Perl Iwanier, Arolsen Archives, 343076 (PERL BRODMANN IWANIER).
Perl Iwanier, kaart Joodsche Raad, Arolsen Archives, 130267570 (Perl BRODMANN IWANIER).
Silbiger – Brodmann, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 06-09-1963, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873455:mpeg21:p007.
Genootschap. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 16-05-1969, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873991:mpeg21:p002.
GERARD DOUSTRAAT SJOEL WERD HEROPEND Gebouw heeft nu een fris en degelijk uiterlijk. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 05-09-1969, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874007:mpeg21:p003.
Briefkaartenactie, Advertentie. “Trouw”. Meppel, 23-02-1972. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010818273:mpeg21:p012.
Rabbijn Brodman naar Israël. “NRC Handelsblad”. Rotterdam, 08-07-1972. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000031854:mpeg21:p002.
Bar Mitswa, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 03-11-1972, p. 14. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873747:mpeg21:p014.
Afscheidsreceptie, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 05-01-1973, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873756:mpeg21:p010.
Rabbijn Brodman nam afscheid. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-01-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873758:mpeg21:p003.
Rabbijn Brodman nam afscheid. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-01-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873758:mpeg21:p003.
Besprekingen met Brodman over functie opperrabbijn afgebroken. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 29-08-1975, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860349:mpeg21:p002.
Den Haag op zoek naar opvolger Fink. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 10-06-1977, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860388:mpeg21:p011.
Brodman of Pels. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 05-11-1982, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858942:mpeg21:p003
illustratie:
Bar Mitswa, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 03-11-1972, p. 14. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873747:mpeg21:p014.
Rabbijn Brodman nam afscheid. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-01-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 04-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873758:mpeg21:p003.
gepubliceerd:
4 mei 2026
laatst bijgewerkt:
4 mei 2026