Bij verschillende biografieën over Joden van de eilanden, van wie hun leven in de kampen eindigde, komt naar voren dat ze met “het trammetje” naar Rotterdam gingen. Dat waren trammetjes van de RTM, de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij, opgericht in 1878. Deze maatschappij exploiteerde veerdiensten, autobusdiensten en tramlijnen. Tramlijnen reden op Voorne-Putten, op IJsselmonde, in de Hoekse Waard en op Goeree-Overflakkee.
Het beginpunt van een groot deel van de lijnen was het stationnetje op de Rosestraat bij de Maasbruggen. Het station was tevens het hoofdkantoor van de RTM voor de lijnen naar de Hoekse Waard en Voorne-Putten. Rotterdammers die naar de eilanden moesten liepen de Maasbruggen over en gingen naar dit stationnetje en konden, met of zonder overstap, naar plaatsen als Ouddorp, Oostvoorne, Hellevoetsluis en dergelijke.
Uit persoonlijke herinnering weet ik nog een reis vanuit het stationnetje in Hoogvliet naar het strand in Oostvoorne halverwege de jaren zestig.
Voor Joodse bewoners van de eilanden, zoals Jannetje Philipse – Van Buren was de Rosestraat het eindpunt van het trammetje waarna ze over de Stieltjesstraat door het Poortgebouw naar Loods 24 liepen. In de meeste gevallen was het trammetje het begin van hun einde.
Joodse sporen op de Rosestraat
Rosestraat 21 – huisarts Van Dantzich
Dr. Salomon van Dantzich (Rotterdam, 23 augustus 1871) en zijn vrouw Judikje de Jong (Leeuwarden, 11 september 1867) woonden op dit adres in 1908. Op 17 januari van dat jaar kreeg het echtpaar een zoon Arnold. Arnold had een oudere broer Frederik (Monnickendam, 1 april 1900). In 1913 woonde dit gezin op nummer 44, en vierde Frederik zijn bar mitswa (kerkelijk meerderjarig). Deze Joodse huisarts was een zeer gezien man.
Rosestraat 172b – Leendert Ossendrijver
Het gezin van Leendert Ossendrijver woonde op dit adres in 1941. Leendert (Rotterdam, 25 juli 1886 – Auschwitz, 30 september 1942) was arbeider en hij was gehuwd met Gerdina van Os (Den Bosch, 22 november 1894 – Auschwitz, 30 september 1942).
Pinchoffs
De Rosestraat is verbonden met de Rotterdamsche Handelsvereniging, een schepping van Lodewijk Pincoffs.
bron:
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 24 jan 1908, familiebericht, nummer 23.
ibidem, 25 mei 1979, Handelsvereniging.
ibidem, 11 april 1913, bar mitswah Frederik van Dantzich.
www.joodsmonument.nl, lemma gezin Ossendrijver (geraadpleegd 17 jan 2016).
“Familiebericht”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 11-04-1913. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860253:mpeg21:a0099.
H van Hoek, Feijenoord in de jaren twintig en dertig van deze eeuw, pag 227 – Van Dantzich.
Salomon van Dantzich, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer 851-093.
Illustratie
Lijnennet RTM 1956.
indexfoto © joodsamsterdam.nl, 21 jan 2016.
foto station © joodsamsterdam.nl, 21 jan 2016.
“Familiebericht”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 11-04-1913. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860253:mpeg21:a0099.
gepubliceerd:
3 maart 2016
Laatste aanpassing:
13 december 2025