Avenue Concordia

De Avenue Concordia is een chique straat in de wijk Kralingen van Rotterdam. De straat werd in 1883 aangelegd, parallel eraan kwam de Avenue Prins Alexander – de huidige Voorschoterlaan. Aan deze straat staan verschillende stadsvilla’s. Een deel van de noordzijde van de straat werd getroffen bij het bombardement, daar staat nu detonerende na-oorlogse bouw. 

Avenue Concordia 8a – E. J. M. Vles
Elisabeth Jacoba Margaretha Vles (Amsterdam, 2 februari 1904 – Sobibor, ) woonde hier in en was directrice van de door de bezetter opgerichte Nijverheidsschool voor Joodse Meisjes aan de Mauritsweg.

Avenue Concordia 18b – Hertzberger
In dit pand woonde de familie Hertzberger en Elisabeth Brandel-Cohen. Meer informatie via deze link. Het oorspronkelijke pand was gebombardeerd, het huidige pand werd hier gebouwd voor de foto gemaakt werd in 1941 die via de link te zien is, dus de familie woonde in dit modernere pand dat er nu nog steeds staat.

haasdebepAvenue Concordia 38 – Bep de Haas

Bep (Elisabeth Anna) de Haas (Sommelsdijk, 19 april 1902) woonde op dit adres in 1928 en ze verloofde zich in dat jaar, op 25 maart, met koopman in slachtproducten Samuel Elzas (Lochem, 28 november 1897).

Avenue Concordia 46b – Van Engers
Op dit adres woonde van 1928 – 1936 het gezin Van Engers. Arnold van Engers was een van de firmanten van het bedrijf Mak & Van Engers, een meubelfabrikant.

Avenue Concordia 50a – Van Engers
Op dit adres woonde vanaf 1937 het gezin Van Engers. Arnold van Engers was een van de firmanten van het bedrijf Mak & Van Engers, een meubelfabrikant.

Avenue Concordia 55-61 – H. H. de Hartog
De panden met deze nummers werden – in Jugendstil – ontworpen door H. A. Lieuwens en Zoon in opdracht van de Joodse advocaat H. H. de Hartog. De Hartog ging zelf op nummer 55 wonen.
Nummer 57 werd in 1903 ten behoeve van J. B. Carlier tot banketbakkerij verbouwd.
Hugo Hubert de Hartog werd in Den Bosch geboren op 18 mei 1872. Hij trouwde op 14 augustus 1912 in Keulen met Else Buxbaum (Marburg, 10 april 1889 – Auschwitz, 30 oktober 1944) en ze kregen twee kinderen; Robert Herbert (Rotterdam, 12 oktober 1916) en Margot Helene (Rotterdam, 6 februari 1920). Hugo werd op 9 november 1942 gearresteerd en op diezelfde dag doorgestuurd naar Westerbork. Hij kwam uiteindelijk in Theresienstadt terecht en overleefde de oorlog. Hugo Hubert overleed in Rotterdam op 22 december 1948 en werd begraven op Crooswijk.
Tijdens de oorlog werd dit bezit onteigend en op 1 oktober 1943 gedwongen verkocht voor een bedrag van rond de ƒ 12.000.- aan de N. V. Avenue Concordia.

Avenue Concordia 58b – Mozes de Zoete
Mozes de Zoete was adjunct-directeur van het telegraafkantoor in Rotterdam. Hij overleed op dit adres op 19 december 1922.
Mozes de Zoete werd geboren in Hilversum op 13 mei 1867. Hij trouwde met Naatje de Zoete – de Zoete (Arnhem, 28 juli 1872 – Sobibor, 16 juli 1943) en ze kregen drie kinderen:
Regina (Tilburg, 21 oktober 1901),
Hendrik Eduard (Tilburg, 21 februari 1903) en
Martha Francisca Henriette (Arnhem, 6 december 1904 – Sobibor, 16 juli 1943).

Avenue Concordia 79 – Lion van Dantzig
Hier woonden voor de oorlog Lion van Dantzig (Rotterdam, – Sobibor, ) en Sophie Eva Speelman (Rotterdam, – Sobibor, ) met hun dochters Henriëtte Hanna (Rotterdam, 15 februari 1915 – New York, 2012) en Hanna (Rotterdam, 23 augustus 1919 – Rotterdam, 16 mei 1989).
Tijdens de oorlog werd dit bezit onteigend en op 1 mei 1944 gedwongen verkocht voor een bedrag van rond de ƒ 13.342,08.- aan R. Rijnders.

Avenue Concordia 93 – delicatessen C. P. van Linschoten
Deze zaak adverteerde op 1 juni 1940 nog in Ha’Ischa, een tijdschrift voor de Joodse vrouw.

avenuecondordia100apotheek

Avenue Concordia 100 – Apotheek
De Kralingse Apotheek werd tussen 1891 en 1893 in neo-renaissancestijl gebouwd door W Brandsma Johz. In 1898 werd het pand verbouwd door De Roos en Overeijnder, die Jugendstil details aanbracht. De apotheek werd tot 2004 gebruikt. Het originele apothekersinterieur in neo-renaissancestijl was aanwezig tot 2008. Toen hebben de nabestaanden van apotheker D. A. Ploeg het interieur geschonken aan het Nationaal Farmaceutisch Museum “De Moriaan”, onderdeel van Museum Gouda. Dat was een wens van de heer Ploeg, hij wilde dat het behouden zou blijven voor het nageslacht.
Het interieur kan virtueel bekeken worden via deze link. Het museum zelf is door bezuinigingen niet meer toegankelijk. De apotheek is nog wel te zien op de vrijwilligersdagen van Stichting Farmaceutisch Erfgoed, zie voor de data deze link.

 

Bron:
www.joodsmonument.nl, lemma Herzberger-Cohen
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 22 dec 1922, De Zoete
ibidem, 30 maart 1928, Bep de Haas
Stadsarchief Rotterdam, gezinskaart Mozes de Zoete, gezinskaart Hugo Hubert Hartog
ibidem, gezinskaart Arnold Engers
Jugendstil in Rotterdam, een architectuurwandeling langs onbekende schoolheid
Algemeen Dagblad, 4 aug 2008, Nieuwe eigenaar Kralingsche apotheek
www.farmaceutischmuseum.nl (geraadpleegd 10 jan 2016)
stadarchief Rotterdam, gezinskaart Elisabeth Vles NL-RtGAR_494-03_851-506_0548509R.jpg
Stadsarchief Rotterdam, archiefkaart Elzas NL-RtGAR_494-03_851-124_0130442V.jpg

Met dank aan W J C van der Bas
Ha’ischa. Geraadpleegd op Delpher op 27-06-2020, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMATR01:001891005:00001
Avenue Concordia 55, Verkaufsbucher, Nationaal Arcihef, Toegang: 2.09.16 (Inventaris van het dossierarchief van het Nederlandse Beheersinstituut (NBI), en van de in beslag genomen administraties, 1945-1967)
Avenue Concordia 79, Verkaufsbucher, Nationaal Arcihef, Toegang: 2.09.16 (Inventaris van het dossierarchief van het Nederlandse Beheersinstituut (NBI), en van de in beslag genomen administraties, 1945-1967)
Stadsarchief Rotterdam, Lion van Dantzig, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 851-093, pagina 99529.
Stadsarchief Rotterdam, Hugo den Hartog, 63 Archief van de Gemeentepolitie Rotterdam, inventarisnummer 3488.

illustraties:
foto apotheek 8 jan 2016 © joodsamsterdam.nl
“Bep de Haas”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 12-10-1928. Geraadpleegd op Delpher op 11-03-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858055:mpeg21:a0100
Ha’ischa. Geraadpleegd op Delpher op 27-06-2020, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMATR01:001891005:00001

laatste aanpassing:
27 juni 2020