Deze straat ontleent haar naam aan de toren van de Grote- of Sint Laurenskerk. Vóór 1902 was dit de naam van het gedeelte van de Sint Laurensstraat, gelegen tussen het Spui en het Grote Kerkplein. Als Torenstraat kwam ze in 1542 al voor. De Korte Torenstraat is samen met het Fransche Water, het Spinhuiswater en het Gedempte Blindemanswater de Sint Laurensstraat geworden.
Korte Torenstraat 2 – In den Wijnstok
Aan het einde van de negentiende eeuw had Jacques van Raalte hier zijn slijterij. In 1892 werd er een filiaal geopend op de Kruisstraat 45. Op de Korte Torenstraat 4 woonde het gezin van Jacob van Raalte (Rotterdam, 5 mei 1842 – Rotterdam, 18 april 1907) en zijn vrouw Hester (Henriëtte) de Vries (Rotterdam, 22 oktober 1842 – Rotterdam, 9 november 1922). Zij hadden elf kinderen; Aron (Rotterdam, 19 augustus 1867 – Rotterdam, 10 april 1873), Rebecca (Rotterdam, 26 oktober 1868 – Westerbork, 31 oktober 1942), Raatje (Rotterdam, 15 november 1869 – Rotterdam, 20 augustus 1942), Rosette (Rotterdam, 8 januari 1872 – Rotterdam, 18 december 1872), Isaac (Rotterdam, 31 augustus 1873 – Auschwitz, 13 november 1942), Jules (Rotterdam, 26 november 1874 – Rijswijk, 18 januari 1940), levenloos geboren zoon (Rotterdam, 25 december 1875), Philip (Rotterdam, 21 november 1876 – Den Haag, 22 januari 1964), Abraham (Rotterdam, 21 november 1876 – Den Haag, 2 augustus 1935), Maurits (Rotterdam, 23 juli 1878 – Den Haag, 3 maart 1945) en Albert (Rotterdam, 30 april 1880 – Rotterdam, 29 oktober 1880).
Korte Torenstraat 11 – koffiehuis / Café Chantant Walhalla
E. S. Visser van de firma S. E. Visser & Co. uit Amersfoort stuurde op 1 juni 1877 een ingezonden brief naar het Weekblad voor Israëlietische Huisgezinnen. Hij was week ervoor in dit etablissement geweest en meldde dat de reputatie van de gelegenheid goed was. Maar, op een bespottelijke wijze werd er door het mannelijk en vrouwelijk personeel ‘Ein Judisch Polnische Hochzeit’ opgevoerd. De inhoud van de opvoering was gevuld met antisemitisme. Er werd niet ingegrepen. De redactie schreef vervolgens dat de reputatie van de gelegenheid helemaal niet zo goed was en zij zich, net zoals de schrijver, zich erover verbaasden dat zowel de aanwezige Joden als de christenen zich niet roerden over dit stuk. In een van de Rotterdamse schouwburgen was kort ervoor ‘de non van Krakau’ opgevoerd en de aanwezige katholieken maakte dit onmogelijk door het maken van veel rumoer.
In hetzelfde weekblad van 15 juni 1877 reageerde de weduwe Van Bure: ‘Mijnheer de Redakteur! De heer Visser uit Amersfoort protesteert in het jongste nommer van uw geacht Weekblad tegen de opvoering van Ein Jüdisch Polnischer Hochzeit in het etablissement waarvan ik de eer heb directrice te zijn. … Neem de verzekering aan, mijnheer de Redacteur, dat ik door de opvoering toe te staan volstrekt niet beoogde den Godsdienst uwer geloofsgenoten te krenken; ik kon als belijdster van een andere religie niet vermoeden, dat de opvoering gewraakt zou worden. Ik kon dit te minder, omdat de acteurs Israëlieten zijn, omdat de directeur van bedoeld gezelschap dat insgelijks is, en tenslotte, omdat Israëlieten het stormachtig toegejuicht en gebisseerd hebben. Nu ik echter door den heer Visser de ervaring opgedaan heb, dat dit stukje aanstoot geeft, heb ik last gegeven het van ’t repertoire te schrappen en geef ik u de verzekering, dat dit of dergelijke stukken niet meer zullen opgevoerd worden. Ik heb de eer hoogachtend te zijn: Uw Dienaresse, Rotterdam 12 juni 1877. Wed. P. van Buren
Het etablissement werd ten tijde van het voorval waarschijnlijk uitgebaat door Wilhelmina Hendrika Wijntjes (Rotterdam, 20 maart 1838), weduwe van Pieter van Bure (Rotterdam, 27 oktober 1828).
bron:
Stadsarchief Rotterdam, straatnamendatabase (geraadpleegd 12 augustus 2021).
In den Wijnstok, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 14, 1883, no 15, 27-04-1883. Geraadpleegd op Delpher op 12-08-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005399015:00001.
filiaal wijnstok, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 23, 1892, no 12, 25-03-1892. Geraadpleegd op Delpher op 12-08-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005406064:00001.
Walhalla, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 8 juni 1877. Geraadpleegd op Delpher op 05-10-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005394072:00001.
toevoeging Walhalla met dank aan Rob de Spa.
Pieter van Bure, Stadsarchief Rotterdanm, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 173.
Weduwe van Bure, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 15 juni 1877. Geraadpleegd op Delpher op 05-10-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005394073:00001.
Jacob van Raalte, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 520.
illustratie:
In den Wijnstok, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 14, 1883, no 15, 27-04-1883. Geraadpleegd op Delpher op 12-08-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005399015:00001
gepubliceerd:
12 augustus 2021
laatst bijgewerkt:
1 april 2025