kruisstraat

kruisstraat1907
Kruisstraat 1907

De Kruisstraat in Rotterdam was een drukke straat, vooral bekend vanwege de ingang van de diergaarde op nummer 21. De dierentuin van Rotterdam lag in het huidige centrum, was onderdeel van het gebombardeerde deel van de stad. Het besluit om de diergaarde te verplaatsen was al genomen in 1937 maar ten tijde van het bombardement was de verhuizing nog niet voltooid. De chaos in de diergaarde tijdens het bombardement was enorm en veel dieren overleefden niet, de overlevende dieren werden na het bombardement naar Blijdorp overgebracht. De nieuwe diergaarde werd op 7 december 1940 geopend. Filmpje onder is de oude diergaarde.
Er reed een tram door de Kruisstraat en de straat was de verbinding tussen het Stationssplein en de Kruiskade met als zijstraten de Helmersstraat en de Diergaardelaan.

kruisstraat-diergaarde
ingang diergaarde

De Helmersstraat was een zeer Joodse straat, de Kruisstraat was dat beduidend minder – volgens joodsmonument.nl woonde er slechts 1 Joods gezin dat in de oorlog is omgekomen, het gezin van Isaac Presburg (Rotterdam, 30 mei 1878 – Auschwitz, 15 oktober 1942) en Eva Schar (Rotterdam, 11 augustus 1880 – Auschwitz, 15 oktober 1942) met hun kinderen Hartog (Rotterdam, 20 juni 1902 – Auschwitz, 28 februari 1943) en Annetta (Rotterdam, 22 mei 1908 – Monowitz, 15 oktober 1942).
Dat beeld kan vertekend zijn doordat de Kruisstraat weggebombardeerd werd en de bewoners naar elders waren vertrokken. In 1915 treffen we meer Joodse bewoners aan en een aantal Joodse zaken.

Kruisstraat 4b – Violist Samson
Violist S M Samson. Samson Moses Samson werd in Rotterdam geboren op 8 november 1888 en trouwde op 25 september 1918 met de niet-Joodse Nenna Bekker (Rotterdam, 3 april 1894). Samson was reiziger in handelsartikelen van beroep, vertegenwoordiger noemen we dat nu.
In de 2e Wereldoorlog woonde Samson op de Zuider Amstellaan 182-1 in Amsterdam. Hij werd op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord, zijn echtgenote overleefde de oorlog.

Kruisstraat 12c – Van Os
Koopman L van Os en Rachel van Os woonden hier. Op nummer 12 was Hotel de l’Europe gevestigd.

Kruisstraat 43a – Groenteboer Frenk
Hier was de zaak van Groente- en Fruithandelaar Henri Frenk. Hij werd geboren in Rotterdam op 4 augustus 1885 en huwde in 1908 met Betje van Dam (Amsterdam, 4 maart 1888 – Rotterdam, 12 januari 1922).
Henri en Betje kregen twee kinderen; Esther (Rotterdam, 11 juli 1908 – Rotterdam, 4 november 1931) en Machiel (Rotterdam, 8 november 1912 – Rotterdam, 19 december 1912).
Rond 1900 woonden Henri en Betje op de Helmersstraat en vertrokken naar Borgerhout bij Antwerpen, waarna ze weer terugkeerden naar Rotterdam en op 17 juli 1911 werden ingeschreven op de Kruisstraat 43b.
Na het overlijden van Betje in 1922 trouwde Henri met de Duits-Evangelische Elise Müller (Kunzelsau, 7 december 1897) en zij kregen een dochter Henny (Rotterdam, 26 maart 1928). Henri, Elise en Henny kwamen om bij het bombardement van 14 mei 1940.

Kruisstraat 50 – Schoenenwinkel Jacobs
De schoenenwinkel van A Jacobs & Zoon.

Kruisstraat 57b – Bont Deutsch
Hier zat bonthandelaar Henri Deutsch. Meer over hem via deze link. Henri woonde op dit adres met Ma Kleinsorge.

Kruisstraat 59a – Vishandel Blitz
Hier was de viswinkel van Salomon Blitz gevestigd. Salomon werd in Rotterdam geboren op 13 oktober 1857 en was van oorsprong slager van beroep. Hij trouwde in november 1881met Sara Godschalk (Rotterdam, 13 juli 1862 – Apeldoorn, 19 december 1926) en ze kregen drie kinderen: Rebekka (Rotterdam, 14 mei 1882 – Rotterdam, 24 juni 1892), Meindert (Rotterdam, 7 mei 1883 – Auschwitz, 22 oktober 1942), David (Rotterdam, 13 juli 1885 – Auschwitz, 12 oktober 1942). David werd musicus en trouwde op 20 juni 1912 met Cornelia Philipse uit Brielle. Op de gezinskaart zijn 30 adressen te vinden van het gezin van Salomon en Sara, ze verhuisden van hot naar her door de stad.
Salomon overleed op 27 november 1940, hij was toen bewoner van het Oude Liedengesticht op de Claes de Vrieselaan. Sara overleed op 19 december 1926, zij was toen bewoner van het Apeldoornse Bosch.

Kruisstraat 74b – Tas
De bakkerij van C W Tas.

bron:
familiesite van den dool,
rotterdamsch nieuwsblad 1 jan 1903,
joodsmonument.nl
www.maxvandaminfo, lemma Henri Frenk (geraadpleegd 3 juni 2015)
stadsarchief Rotterdam, gezinskaart Henri Frenk
“Advertentie Frenk”. “Algemeen Handelsblad“. Amsterdam, 05-04-1919. Geraadpleegd op Delpher op 12-05-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010656055:mpeg21:a0089

Illustratie:
Stadsarchief Rotterdam, beeldbank, Kruisstraat PBK 3822, 1907
ingang diergaarde

Laatst aangepast
:

12 juni 2017