Delftsevaart

Stadsarchief Rotterdam, beeld en geluid. Prentbriefkaart PBK-1833 De Delftsevaart, gezien uit het zuiden vanaf de Raambrug, 1888. Prentbriefkaarten verzameld door het Stadsarchief Rotterdam toegangsnummer 4029

Het was een van de slagaders van Rotterdam. De Delftsevaart, oftewel in de oude spelling de Delftschevaart. Deze gegraven waterweg gaf de haven van Rotterdam de aansluiting op het achterland ten noorden van de stad via de Schie. De grond die werd uitgegraven werd gebruikt om de kades te versterken en er ontstond een hoger gelegen straat, de Westewagenstraat. Die straat werd gebruikt om de binnenvaartschepen te bevoorraden. Het gebied tussen de Delftschevaart en de Coolvest, voor een groot deel de later Zandstraatbuurt, wordt aan het einde van de Middeleeuwen bebouwd. De lakenindustrie vond hier een plaats en het Sint Agathaklooster was er gevestigd. Aan de lakenindustrie herinneren de namen Raampoort, Raamstraat en Raamplein. De ‘ramen’ waren de frames waar de lakens op gespannen werden. De Zandstraatbuurt krijgt zijn karakter, veel sloppen en stegen, prostitutie en uitgaan, in de 19e eeuw en werd vervolgens stap voor stap vanaf het begin van de twintigste eeuw afgebroken.

Delfschevaart hoek Krattensteeg
Op Krattensteeg 3 was schoenmaker Frenk gevestigd. Meer via deze link.

Delftsevaart 3 – haarwerkfabriek
In 1879 was hier de Nederlandsche Haarwerkfabriek gevestigd. In het Weekblad voor Israëlietische Huisgezinnen liet men weten ook bandeaux te vervaardigen. Dit haarwerk werd mede gebruikt door orthodoxe vrouwen.

Delftsevaart 9 – botterie et cordonnerie Française G. Waisvisz
In 1886 adverteerde deze schoenenzaak vanaf dit adres. Dit was de zaak van Gabriel Waisvisz (Den Haag, – Sobibor, ). Gabriel was gehuwd met Lientje van Engers (Schiedam, – Sobibor, ) en zij woonden aan het begin van de Tweede Wereldoorlog op de Vondellaan 26 in Rijswijk.

Delftsevaart 12 – tailleur S. Manheim
Kleermaker S. Manheim vestigde zich hier in september 1891.

Delftsevaart 13 – modezaak H. S. Cats
Deze zaak, in bont en mode, was hier rond 1882 gevestigd.

Delftschevaart 14 – tentoonstellingsruimte “De Schakel
Voor de Tweede Wereldoorlog was dit de tentoonstellingsruimte van slagerszoon, kunstverzamelaar en oud-Spanjestrijder Isaac (Ies) van Creveld (Rotterdam, 14 januari 1898 – Bergen-Belsen, 24 februari 1945).

Delftschevaart 15 – Salomon Haalman
Enkele jaren voor de oorlog vestigde Salomon Haalman uit Breda hier zijn antiekzaak. Salomon woonde met zijn gezin op de Willem Buytewechstraat in Delfshaven.

Delftsevaart 18 – familie Meiler
Op 27 juli 1929 werd Isidor Meijer Bar Mitswa (kerkelijk meerderjarig) en het gezin woonde toen op dit adres. Vader Marcus Meiler, groothandelaar, werd geboren in Bergschenhoek op 20 mei 1882 en in Auschwitz vermoord op 15 oktober 1942. Hij was gehuwd met Selina Velleman (Leeuwarden, 9 november 1882 – Rotterdam, 20 april 1941) en zij hadden drie kinderen; Abraham (Rotterdam, 31 januari 1915 – Auschwitz, 30 september 1942), Isidoor (Rotterdam, 17 juli 1916 – Auschwitz, 30 september 1942) en Henri Karel (Rotterdam, 17 mei 1919 – Auschwitz, 30 september 1942). Na het bombardement woonde het gezin op de Sonoystraat 8c.

Delftsevaart 23 – snelpersdrukkerij J. B. Elze & Co.
Deze snelpersdrukkerij hoorde bij de papierhandel en de fabriek van geplakte winkelzakken van J. B. Elze & Co en werd op dit adres in 1885 geopend.

Delftsevaart 24 – Mozes van den Broek
Mozes was sjochet (ritueel slachter) en op 12 september 1881 verklaarden de parnassims (bestuurders) van de gemeente dat ritueel geslacht vlees in zijn bedrijf verkocht mocht worden als toegestaan vlees.

Delftsevaart 31a – Louis van Leeuwen
Louis van Leeuwen wenste in september 1922 in het Nieuw Israëlietisch Weekblad een gelukkig nieuwjaar aan de familie, vrienden en begunstigers. Het was een zaak in laken en leer. De zaak zat er tot aan het bombardement, in juni 1940 blijkt een nieuwe locatie gevonden, op de Provenierssingel 39. De zaak werd gedreven door Louis van Leeuwen (Rotterdam, 15 januari 1875 – Rotterdam, 6 januari 1941). Louis was gehuwd met Elisabeth Knap. Elisabeth overleed op jonge leeftijd in 1916 en daarna hertrouwde Louis met Celina Speelman (Rotterdam,, 27 mei 1877 – Auschwitz, 1 november 1942). Uit het eerste huwelijk had Louis een zoon Marcus (Rotterdam, 6 december 1899 – Sobibor, 28 mei 1943).

Delftsevaart 38 – wijnpakhuis M. Hartogs
Rond 1885 had M. Hartogs hier zijn wijnpakhuis en hij adverteerde met Zuid-Afrikaanse wijnen uit het Paerl-district.  Hartogs woonde op de Oppert 108.

Delftsevaart 58c – Mikweih Jisroël
Op deze locatie was in 1909 de synagoge van de Vereniging Mikweih Jisroël gevestigd.

Delftsevaart 61 – Fabriek van reiskoffers Hijmans & Co.
Rond 1878 was hier de fabriek van reiskoffers Hijmans & Co. gevestigd.

Delftsevaart 61 – S. Elzas Mzn.
In 1883 wenste S. Elzas vanaf dit adres zijn familie, vrienden en bekenden een goed Joods nieuwjaar.

Delftsevaart 70 – D. Blauw
Rond 1877 was hier de zijde- en stoffenververij van D. Blauw gevestigd.

Delftsevaart 76 – Vishandel S. de Vries
S. de Vries opende in november 1881 zijn vishandel op dit adres. Een maand later werd de zaak naar de Schiedamsedijk 140 verhuisd.

Delftsevaart 76 – Nathan den Hartogh en Rica Frieser
Op dit adres vierden Nathan den Hartogh (Rotterdam, 15 mei 1852 – Rotterdam, 28 augustus 1937) en Rica Frieser (Rotterdam, 16 mei 1851 – Rotterdam, 31 oktober 1922) op 19 december 1885 hun 12½-jarig huwelijk. Nathan en Rica waren de ouders van Esther (Rotterdam, 27 juni 1874 – Auschwitz, 5 oktober 1942), Salomon (Rotterdam, 23 april 1874 – Rotterdam, 21 augustus 1966), Joseph (Rotterdam, 19 april 1878 – Auschwitz, 21 augustus 1943), Fanny (Rotterdam, 20 maart 1880), Marcus (Rotterdam, 7 januari 1882), Elizabeth (Rotterdam, 16 september 1883 – Rotterdam, 16 januari 1934), Cornelia (Rotterdam, 26 augustus 1885 – Auschwitz, 5 oktober 1942), Rozetta (Rotterdam, 22 juni 1887 – Auschwitz, 14 januari 1943), Simon (Rotterdam, 14 januari 1889 – Den Haag, 23 juni 1962), Leonard (Rotterdam, 26 november 1890 – Rotterdam, 3 maart 1913), Maurits (Rotterdam, 25 juni 1893 – 26 maart 1990)

Delftsevaart 80 – pettenmaker S. Friezer
Pettenmaker S. Friezer was hier rond 1876 gevestigd.

 

bron:
De historische omgeving van het Timmerhuis op www.rijnmond.nl (geraadpleegd 10 februari 2018)
“Mikwe Jisroël.”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-02-1909. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872679:mpeg21:a0041
“Advertentie van Leeuwen”. “Rotterdamsch nieuwsblad”. Rotterdam, 08-06-1940. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011002408:mpeg21:a0062
“Familiebericht”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-07-1929. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874373:mpeg21:a0086
“Advertentie Haalman”. “Bredasche courant”. Breda, 27-04-1937. Geraadpleegd op Delpher op 14-03-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMSAB03:000066722:mpeg21:a0066
S. Friezer, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 7, 1876, no 39, 20-10-1876. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005394039:00001
D. Blauw, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 8, 1877, no 31, 24-08-1877. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005394083:00001
reiskoffers, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 9, 1878, no 18, 24-05-1878. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005394122:00001
haarwerkfabriek; Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 10, 1879, no 33, 05-09-1879. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005395033:00001
S. Manheim. Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 12, 1881, no 33, 02-09-1881. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005397033:00001
Mozes van den Broek, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 12, 1881, no 35, 16-09-1881. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005397035:00001
vishandel, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 12, 1881, no 43, 11-11-1881. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005397043:00001
vishandel, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 12, 1881, no 48, 16-12-1881. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005397048:00001
H. S. Cats, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 13, 1882, no 40, 20-10-1882. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005398040:00001
S. Elzas, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 14, 1883, no 37, 28-09-1883. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005399037:00001
Hartogs, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 16, 1885, no 5, 13-02-1885. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005401005:00001
Stadsarchief Rotterdam, Nathan den Hartogh, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 851-177.
Hartogs-Friezer, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 16, 1885, no 48, 11-12-1885. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005401048:00001
snelpersdrukkerij Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 16, 1885, no 50, 25-12-1885. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005401050:00001
Waisvisz, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 17, 1886, no 6, 19-02-1886. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005402006:00001

illustratie:
“Mikwe Jisroël.”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-02-1909. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872679:mpeg21:a0041
“Familiebericht”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-07-1929. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874373:mpeg21:a0086
“Advertentie van Leeuwen”. “Rotterdamsch nieuwsblad”. Rotterdam, 08-06-1940. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011002408:mpeg21:a0062
“Advertentie Haalman”. “Bredasche courant”. Breda, 27-04-1937. Geraadpleegd op Delpher op 14-03-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMSAB03:000066722:mpeg21:a0066
haarwerkfabriek; Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 10, 1879, no 33, 05-09-1879. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005395033:00001
H. S. Cats, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 13, 1882, no 40, 20-10-1882. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005398040:00001
Hartogs-Friezer, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 16, 1885, no 48, 11-12-1885. Geraadpleegd op Delpher op 18-11-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005401048:00001

gepubliceerd:
10 februari 2018

laatst bijgewerkt:
18 november 2021