Walenburgerweg

indexwalenburgerweg
De Walenburgerweg is de scheiding tussen Blijdorp en de Provenierswijk en was voor 1896 een gedeelte van de Bergweg.

Walenburgerweg 4c – familie Walg
Er woonden veel Joodse gezinnen in deze buurt. Van Juda Walg, de zoon van dit gezin op nummer 4c is iets bijzonders te zien in het Oorlogsverzetsmuseum te Rotterdam.

Vader Izaak Josef Walg (Rotterdam, 18 augustus 1897) was fotograaf en had een zaak op de Coolsingel 67. Izaak is getrouwd met Henriëtte van der Ploeg (Rotterdam, 2 juni 1904) en zij hadden twee kinderen, Jetta (Rotterdam, 5 september 1925) en Juda (Rotterdam, 15 mei 1933). De roepnaam van Juda is Juultje.

walgjudahandschoenenJuultje had een kinderjuf, mevrouw A. M. G. Baris – Boers. Wanneer Juultje zo’n 4 jaar oud is, zorgt zij voor hem. Dat doet ze zo’n anderhalf jaar en in die periode heeft ze een intensief contact met Juultje en het gezin. Ze is bijvoorbeeld een maand met hem in Scheveningen. Wanneer Juultje groot genoeg is om naar school te gaan houdt het werk voor de kinderjuf op.
Juultje is een bijdehand jongetje. Zo wordt hij wanneer hij 5 jaar oud is een keer wakker in een leeg huis. Hij gaat naar beneden, pakt de voordeursleutel, doet de deur aan de buitenkant op slot en loopt naar oma, die 2 km verderop woont.
Het gezin Walg werd opgepakt tijdens een razzia. De kinderjuf heeft Juda voor het laatst in 1942 gezien. Het hele gezin is via Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd en moeder en de kinderen zijn daar vermoord op 22 oktober 1942, vader op 28 februari 1943.
Mevrouw Baris had tijdens het opruimen van het huis de leren handschoentjes van Juda gekregen. Die heeft ze haar hele leven gehouden en in 2014 aan het Oorlogsverzetsmuseum in Rotterdam geschonken. Ze zijn daar te zien.

Walenburgerweg 11 – Joseph Cahen
Joseph Cahen was arts en woonde op dit adres in 1930. Joseph Cahen werd in Den Bosch geboren op 2 september 1873 en was gehuwd met Rosalie Emma Meijers (Almelo, 31 augustus 1874). Zij hadden twee dochters; Margaretha Henriette Leonora (Rotterdam, 23 maart 1902) en Susanne Josephine Jacoba (Rotterdam, 4 maart 1904).

Walenburgerweg 16 – A. A. A. Cohen
Abraham Cohen had op dit adres een kruidenierszaak. Abraham Cohen vluchtte in 1933 uit Hamburg naar Rotterdam en opende daar een koosjere levensmiddelenzaak.  Deze winkel zat op dit adres en ging helaas in 1935 al failliet. Abraham was de vader van Adje Cohen.

Walenburgerweg 20b – S. M. Slagter

S. M. Slagter was “Israëlitisch leraar” en woonde op dit adres in 1930. Hij was hoofd van een godsdienstschool. Saul Mozes Slagter werd op 24 augustus 1882 in Rotterdam geboren en was gehuwd met Helene Dzialowski (Kempen/Posen, 10 maart 1892 – Schilda, 16 mei 1945). Zij hadden twee kinderen; Esther (Antwerpen, 13 december 1922 – Amsterdam, 14 augustus 1938) en Mozes Wolf (Rotterdam, 10 augustus 1930 – Bergen-Belsen, 26 mei 1944). Ten tijde van de oorlog was vader al overleden (Rotterdam, 20 augustus 1930) en woonden moeder en zoon op de Schietbaanlaan 60b.

Walenburgerweg 40a – Zwarenstein
B. Zwarenstein woonde op dit adres in 1920. Hij was veekoopman.

Walenburgerweg 78 – Hamerkaz
Op Walenburgerweg 78 werd in 1937 de verenigingssynagoge Hamerkaz gevestigd. Het huidige gebouw is nog het gebouw uit de jaren dertig.

Walenburgerweg 92a – Schaap
Godsdienstonderwijzeres en apothekersassistente Bertha Schaap (Rotterdam, 3 augustus 1905) woonde op dit adres bij haar ouders vanaf augustus 1936. Bertha was een dochter van Salomon Schaap.

Walenburgerweg 93a – Monderer
Op de Walenburgerweg woonden aan het begin van de oorlog verschillende Joodse gezinnen. Daartussen ook Joodse gezinnen die eerder hun land ontvlucht waren en dacht in Nederland een veilige woonplek te vinden.
Op dit adres woonde het gezin van Samuel Monderer (29 december 1903) en zijn vrouw Rozalia Kalchmann (20 oktober 1908). De plaats waar ze geboren waren en de plaats waar ze vermoord werden is bijzonder. Samuel en Rozalia werden geboren in Oswiecim, en vermoord in Auschwitz. Dezelfde plaats dus….

Aan de gezinskaart is te zien hoe deze familie door Europa had gezworven. Na hun huwelijk, op 17 december 1930, kregen Samuel en Rozalia drie zoons. Herbert (2 december 1931) en zijn tweelingbroer Julius (2 december 1931) en op 21 maart 1933 hun broer Jakob. Het gezin was Polen ontvlucht en woonde toen in Mannheim.
In 1933 werd Hitler verkozen tot Rijkskanselier en het gezin kwam naar Nederland. Samuel werd al eerder, op 26 mei 1932, tot Nederlander genaturaliseerd en op 19 augustus 1935 werd dochter Sidi geboren in Rotterdam, gevolgd door Jenny op 14 november 1939, eveneens in Rotterdam. Vader Samuel werd ingeschreven in Rotterdam als handelsreiziger (vertegenwoordiger), wat later gewijzigd werd in vleeschhouwer. Samuel werd op 31 oktober 1943 vermoord in zijn geboorteplaats, de andere gezinsleden twee dagen eerder, op 29 oktober 1943.

Walenburgerweg 96 – het bolwerk
Op Walenburgerweg 96 was de NSB-boekhandel “Het Bolwerk” gevestigd. Over de isolatie van de Joodse bevolking staat meer via deze link.

Walenburgerweg 97a – Piket
Slagerij Piket verkocht rundvlees ORT en was gedurende een aantal jaren op dit adres gevestigd.

bron:
stadsarchief Rotterdam, gezinskaart Samuel Monderer
ibidem, gezinskaart Joseph Cahen
ibidem, gezinskaart S M Slagter
ibidem, gezinskaart Walg
Stadsarchief Rotterdam, adresboek 1910, 1920, 1930,
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 16 september 1936, B Schaap, nummer 92a
communityjoodsmonument.nl, lemma gezin Helene Slagter-Dzialowski
Walenburgerweg 16: “FAILLISSEMENTEN”. “De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad“. Hilversum, 08-01-1935. Geraadpleegd op Delpher op 29-03-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011171742:mpeg21:a0108
Stadsarchief Rotterdam, gezinskaart Salomon Schaap

Illustraties:
indexfoto © joodsamsterdam.nl, 29 jan 2016

laatst bijgewerkt:
12 september 2019