De Coolsingel is een verkeersweg in Rotterdam. De naam komt van het ambacht Cool, al bekend in 1280. In 1596 kocht de groeiende stad Rotterdam dit ambacht, samen met ambacht Blommersdijk en Beukelsdijk van jonkheer Jacob van Almonde. In 1811 werd ambacht Cool daadwerkelijk geannexeerd.
In 1480 was er al sprake van een singel tegenover de vest achter Bulgersteyn, Coolvest genaamd. Deze singel wordt in verband met de aanleg van de verkeersweg tussen 1913 en 1922 geheel gedempt, na een besluit dat al van 1904 dateert. Daardoor verdwijnt de naam Coolvest.
Aan de nieuwe Coolsingel werden onder andere het postkantoor en het beursgebouw gevestigd en het stadhuis, met zijn opvallende klokkentoren. Hiermee kreeg Rotterdam de uitstraling van een grote stad. Op 1 september 1920 werd in het nieuwe stadhuis de eerste vergadering gehouden onder leiding van burgemeester Zimmerman.
Tijdens het bombardement aan het begin van de Tweede Wereldoorlog werd het centrum van de stad verwoest. Een paar gebouwen bleven echter overeind, zoals het Witte Huis, het stadhuis, het postkantoor aan de Coolsingel en Hotel Atlanta. Daarom is het stadhuis een van de weinige oude gebouwen in het centrum van de stad. De straat lag deels aan de rand van de Zandstraatbuurt.
Ammanschool
De Ammanschool lag tussen de Coolsingel en de Ammanstraat.
De Bijenkorf
Nabij de Coolsingel, op het Van Hogendorpsplein, stond de Bijenkorf van architect Dudok. De Bijenkorf had in de Tweede Wereldoorlog veel Joodse medewerkers verloren, en het was de directie van De Bijenkorf die na de oorlog het ontwerp van Ossip Zadkine uitkoos van het beeld van “de verwoeste stad”, en dit beeld aan de stad schonk.
De huidige Bijenkorf werd ontworpen in een samenwerking tussen architect Marcel Breuer en de Joodse architect Abraham Elzas, die tal van Hema’s ontwierp en synagogen, waaronder die aan de Lekstraat in Amsterdam.
Molen
Molen “De Hoop” stond aan de Coolsingel (foto onderaan deze pagina uit 1885). De Coolsingel werd gedempt, deze korenmolen werd in 1920 gesloopt. De molen was een stellingmolen en werd in 1736 door Gerrit van Driel gebouwd. Voor deze korenmolen stond er op deze plaats een molen om de laag gelegen gronden van Bulgersteyn te bemalen.
De molen “De Hoop” was uitzonderlijk hoog (de romp was 34 – 35 meter hoog), zelfs hoger dan de molens in Schiedam. De plek van de molen is ongeveer op de plaats van het huidige World Trade Center.
De molen maalde onder andere voor ‘Wijnkoperij Hellebrekers’, een niet-Joodse onderneming. De eerste vermelding van deze onderneming was in 1843 in de Rotterdamsche Courant. Men had toen een zaak die verplaatst werd van de Hoogstraat naar het Hang 34. Dat pand was kort ervoor afgebrand maar werd herbouwd voor Hellebrekers. In 1860 ging de zaak naar het Haagseveer en bestond na de Tweede Wereldoorlog nog. Wanneer de molen voor Hellebrekers maalde werd gerst gemalen. Gerst is een graan dat door het proces van mouten en gisting wordt omgezet in alcohol, voornamelijk in dranken als bier, whisky en jenever. Het zetmeel in de gerst wordt tijdens het mouten (het ontkiemen) omgezet in suikers, die vervolgens door gist worden omgezet in alcohol.
Coolsingel 6 – chocoladewinkel Benoit Asscher
Benoit Asscher opende hier zijn chocoladewinkel.
Coolsingel 15c – Tabakshandel Weinthal
Tabakshandel Weinthal had op Coolsingel 15c (1930), 72 en 131b een sigarenmagazijn.
Coolsingel 19c – Koffie en Thee Cohen – van den Berg
Op 19c en 23a zat deze makelaar en importeur in koffie en thee.
Coolsingel 20 – Pschorr
Pschorr was gevestigd bij het Hofplein op Coolsingel 20. Het was een beroemd theater/café/restaurant/dancing waar alle bekende artiesten in de periode van voor de Tweede Wereldoorlog wel hebben opgetreden. Het was de plaats waar je gezien moest worden in het vooroorlogse Rotterdam, zowel als artiest als als Rotterdammer.
Pschorr werd opgericht door de Duitser Louis Charles Edouard Emanuel Willkomm (München, 10 april 1848 – Den Haag, 20 juli 1923) en zijn vrouw Lijdie Adrienne de Ridder (Brussel, 4 mei 1852 – 21 oktober 1921) en werd in 1910 overgenomen door Dirk Henri Martinus Reese (Rotterdam, 2 augustus 1880 – 1 juli 1967), de Rotterdamse horecaman van die tijd. Het eerste Pschorr (club Pschorr) was gevestigd aan de Korte Hoogstraat, op 24 augustus 1924 opende Reese het nieuwe Pschorr aan de Coolsingel, aan de kant van het stadhuis waar later dancing Bristol zou verschijnen.
Het gebouw was een ontwerp van Willem Kromhout, de danszaal was 500 m2 groot en er was een glazen koepel van glas-in-lood. In 1926 kreeg Pschorr een spectaculaire glazen dansvloer die was verlicht. Juist vlak voor het uitbreken van de oorlog werd Pschorr nog uitgebreid verbouwd door architect A. Hamaker. Met het bombardement werd Pschorr ernstig beschadigd, was verloren en werd niet hersteld. Een van de artiesten die vaak optraden in Pschorr was Louis Davids, en ook Pauky Kosman.
Coolsingel 31b – Lunchroom Heck’s
De bekende lunchroom Heck’s zat op nummer 31b.
Coolsingel 34 – Handelsmaatschappij Vermeer & van den Arend
Deze brandstoffenhandel was rond 1922 op dit adres gevestigd en adverteerde in het Weekblad voor Israëlietische Huisgezinnen.
Coolsingel 35 – Cinema Royale
Op 35 zat deze bioscoop van Abraham Tuschinski.
Coolvest 37 – Emanuel Brandon
Een van de woonadressen van operazanger Emanuel Brandon.
Coolvest 40 – horlogemaker M. de Haan
Horlogemaker M. de Haan was rond 1882 op dit adres gevestigd. Mozes de Haan (Leeuwarden, 20 mei 1824 – Rotterdam, 5 juni 1911) was gehuwd met Klara Drielsma (Leeuwarden, 3 maart 1826 – Rotterdam, 25 januari 1915) en zij hadden de volgende kinderen; Izak (Leeuwarden, 3 maart 1854 – Rotterdam, 20 juli 1926), Levie (Leeuwarden, 5 augustus 1856 – Rotterdam, 11 augustus 1916), Marcus (Leeuwarden, 27 oktober 1858) en Eliazar (Leeuwarden, 15 juni 1861 – Hoek van Holland, 31 januari 1928).
Coolsingel 40 – stadhuis
Het stadhuis aan de Coolsingel werd tussen 1914 en 1922 gebouwd naar een ontwerp van architect Hendrik (Henri) Jorden Evers (Ellecom, 24 november 1855 – Wassenaar, 1 november 1929) en was de vervanging van het stadhuis aan de Kaasmarkt. Hoewel het stadhuis door een bom werd getroffen doorstond het gebouw het bombardement van 14 mei 1940.
Coolvest 42 – Eduard Joseph Levi en Esther de Jong
Eduard Joseph Levi (Schiedam, 13 januari 1850 – Rotterdam, 22 januari 1906) en Esther (Hesje) de Jong (Den Haag, 14 december 1849 – Apeldoorn, 22 november 1912) vierden op 7 juni 1902 hun 25-jarig huwelijk. Zij waren de ouders van Jozeph Jacob (Schiedam, – Auschwitz, ) en Clara Chenette (Delft, – Auschwitz, ).
Coolsingel 42 – Maison Silberberg
Tot maart 1917 had Victor Silberberg op dit adres een detailzaak, waarschijnlijk ook in porselein. Hij was hoofdagent voor Aug. Wellner Söhne, dit bedrijf maakte zilverwaren.
Coolsingel 42 – hoofdpostkantoor
Dit voormalige postkantoor werd door architect Gustav Cornelis Breemer ontworpen en tussen 1915 en 1923 gebouwd in een eclectische stijl met classicistische en art-deco-elementen. Het gebouw verving het oude hoofdpostkantoor aan de Noordblaak. Bij het bombardement van 14 mei 1940 bleef dit gebouw relatief ongeschonden. Vanaf 2021 wordt dit pand ontwikkeld tot een multifunctioneel gebouw met woontoren. Er komen woningen, een hotel en winkels.
Coolvest 43 – J. van Blerkom
Bij J. van Blerkom kon men rond 1885 dagelijks koosjere middagmaaltijden gebruiken. Op dit adres woonde het gezin van Benjamin van Blerkom (Amsterdam, 24 maart 1801 – Rotterdam, 11 augustus 1888) en Vrouwtje Barnstein (Hoorn, 3 juni 1797 – Rotterdam, 3 december 1865). Waarschijnlijk werd de zaak uitgebaat door een van hun kinderen, vermoedelijk Judik (Rotterdam, 29 februari 1828 – Amsterdam, 21 januari 1897) of Jacob (Rotterdam, 10 april 1831 – Rotterdam, 11 april 1890).
Benjamin van Blerkom was in 1887 parnas van de Nederlandsch Israëlietische Gemeente te Rotterdam.
Coolsingel 43b – Au Gout Artistique
Deze winkel in kristal en porselein was gevestigd op 43b en had als directeur Oscar Silberberg. Oscar werd geboren in 1891 in Hohenlimburg. Hij was getrouwd met Flora Salomon (1895). Begin jaren dertig kwamen ze naar Nederland, ze hadden twee kinderen, Rolf (1921) en Flori (1928). De kinderen werden geboren in Hillegersberg waar ze op Burg. F. de Montignylaan 51 woonden.
Coolvest 44 – De Hoop / Thalia
In het voormalige evangelisatielokaal “De Hoop” op Coolvest 44 vestigde Abraham Tuschinski in 1911 zijn eerste bioscooptheater en noemde het Thalia. Vanwege de bouw van het stadhuis in 1912 moest dit theater verdwijnen en vond Tuschinski een nieuw onderkomen op Hoogstraat 325.
Coolsingel 46 – Salon de Rafraichissements
Deze salon was hier in 1894 gevestigd en adverteerde in De Israëliet.
Coolsingel 48 – Izak van Raalte
Izak van Raalte (Deventer, 22 maart 1802 – Rotterdam, 3 september 1881) was winkelier en op dit adres gevestigd. Hij was gehuwd met Grietje de Sterke (Maassluis, 4 november 1800 – Rotterdam, 24 januari 1886). Zij hadden tien kinderen.
Coolvest 48 – mannenzangvereniging ‘Koningin Wilhelmina’
Deze mannenzangvereniging bestond rond 1903 en was waarschijnlijk in 1898 opgericht. De voorzitter was H. S. van den Berg van de Aert van Nesstraat 38, de directeur was Meijer Olman van de Van der Duijnstraat 63 en op dit adres woonde de secretaris, A. Fierlier.
Coolvest 54 – stoffeerderij I. Beffie
I. Beffie was hier rond 1889 gevestigd. Het was een zaak in het bekleden van stoelen en men verzorgde reis- en zadelmakerswerkzaamheden. Beffie was verder in 1893 lid van de vereniging Nederland en Oranje. De advertentie uit 1905 van Baker Beffie was van de echtgenote, Helena Beffie – Witsenhuizen (Rotterdam, 19 juli 1854). Zij was gehuwd met Joseph Beffie (Amsterdam, 11 maart 1843) en zij hadden een zoon Elias Joseph (Rotterdam, 2 augustus 1886 – Amsterdam, 28 augustus 1968). Rond 1893 was Joseph bestuurslid (voorzitter) van de Rotterdamsche Vereeniging ‘Israël en Oranje’. Deze vereniging organiseerde op 7 oktober van dat jaar een uitvoering met bal in de zaal ‘Tot nut van ’t Algemeen’ op de Oppert.
Toen de Coolvest Coolsingel was geworden woonde het gezin op nummer 68.
Coolvest 54 – Baker Beffie
Deze baker (kraamhulp) beval zich in 1905 beleefd aan. Het ging hier om Helena Beffie Witsenhuizen (zie hierboven).
Coolvest 63 – godsdienstonderwijzer S. A. Kolthoff jr.
Godsdienstonderwijzer Samuel Kolthoff jr. (Hoogeveen, 1 februari 1864 – Rotterdam, 20 december 1902) gaf les op de Kosteloze School in Rotterdam en voor privaatlessen kon men in 1884 naar dit adres, het woonadres van Dantzig.
Coolvest 64 – M. Soesman
M. Soesman was rond 1892 voorzitter van de godsdienstige vereniging ‘Troost voor Treurenden’. Wie deze M. Soesman was is nog niet achterhaald.
Coolvest 64boven – Susanna Rosenbach
Susanna Rosenbach (Rotterdam, 1 februari 1863 – Arnhem, 6 januari 1942) vestigde zich rond 1884 op dit adres als costumiere. Zij woonde bij haar ouders; Jacques Salomon Rosenbach (Groningen, 15 september 1831) en Rebecca Salm (Vaals, 22 mei 1834).
Coolvest 65 – Jacob Blazer, concertmeester
Concertmeester Jacob Blazer woonde op deze locatie rond 1890.
Coolsingel 65 – Leon Boedels
Een van de woonadressen van de danser Leon Boedels.
Coolsingel 65 – Henriette Boedels
Henriette Boedels (Amsterdam, 7 mei 1863), zus van Leon Boedels (hierboven), vestigde zich in 1882 op dit adres als costumière.
Coolsingel 67 – fotograaf Walg
Snelfotograaf Izaak Josef Walg had zijn zaak op 67. Hij werd in Rotterdam geboren in 1897 en was getrouwd met Henriette van Ploeg (1904). Ze kregen een dochter Jetta (Rotterdam, ) en een zoon Juda (Rotterdam, ). Moeder, Jetta en Juda werden in Auschwitz vermoord op 22 oktober 1942, vader op 28 februari 1943.
Coolvest 68a – Esther van Vlies – Pappie
Esther van Vlies – Pappie (Utrecht, 19 februari 1861 – Rotterdam, 31 augustus 1926) vierde op dit adres in 1921 haar zestigste verjaardag. Esther was gehuwd met koopman in aardewerk Aron van Vlies (Rotterdam, 28 maart 1856 – Rotterdam, 13 januari 1940). Esther was zijn tweede echtgenote, eerder was Aron gehuwd met Betje Hartog (Rotterdam, 22 januari 1860 – Rotterdam, 7 mei 1901). Dit adres werd Coolsingel 48a na hernoeming.
Coolvest 69 – Salomon van Leeuwen
Salomon van Leeuwen (Rotterdam, 15 december 1868 – Rotterdam, 24 maart 1939) vierde op 24 december 1881 zijn Bar Mitswa (kerkelijk meerderjarig). Hij was een zoon van Samuel van Leeuwen (Rotterdam, 9 oktober 1828 – Rotterdam, 2 juni 1894) en Leentje Hamme (Den Haag, 19 december 1829 – Rotterdam, 29 augustus 1910). Hij trouwde met Selma Gerzon (Keulen, 18 oktober 1880 – Rotterdam, 12 februari 1972) en zij hadden een dochter Rita (Rotterdam, 9 april 1910 – Larchmont, Westchester County, New York, 25 augustus 2006). Salomon had een broer Isaak (Rotterdam, 19 maart 1872 – Rotterdam, 3 januari 1875).
Coolsingel 70 – Dina Sanson
Op 21 mei 1868 werd Dina Sanson in Rotterdam geboren als dochter van de Joodse koopman Bernard Sanson (Rotterdam, 8 september 1841) en Rebecca Hijmans (Tiel, 10 oktober 1839). Na Dina kwamen er nog drie kinderen, een dochter en twee zoons. Het gezin was in goeden doen en kon zich een woning veroorloven aan de chique Coolsingel 70. Ze verhuisden later naar de Mathenesserlaan 220. Dina werd op 42-jarige leeftijd de eerste politievrouw van Nederland.
Coolvest 71 – G. Bril – Brandel
G. Bril – Brandel verhuisde in 1899 naar dit adres en verkocht jurken en confectie. Dit was de onderneming van Truitje Brandel (Rotterdam, – Auschwitz, ). Zij huwde op 25 oktober 1899 met Salomon Bril (Rotterdam, – Auschwitz, ). Op 12 november 1900 kregen zij hun dochter Alida (Auschwitz, ).
Coolsingel 72 – Tabakshandel Weinthal
Tabakshandel Weinthal had op Coolsingel 15c (1930), 72 en 131b een sigarenmagazijn.\
Coolvest 73 – M. P. de Labella
Rond 1890 was dit het adres voor cocos- of plantenboter van M. P. de Labella. Het product stond onder rabbinaal toezicht en was koosjer.
Coolsingel 75-81 – Kantoorgebouw Handel en Nijverheid
Dit gebouw, ook wel gebouw ‘De Utrecht’ genoemd, werd ontworpen door Piet Buskens. Het gebouw kwam door het bombardement van 14 mei 1940 heen. In die oorlog werden op deze locatie tien verzetsstrijders gefusilleerd, waaronder de Joodse Eliazar Blei Weismann.
Coolsingel 83 – Casino Variété
Casino Variété heeft bestaan van 1898 tot 1932 en was op Coolsingel 83 gevestigd. Meer via deze link.
Coolsingel 84 – Passage
Tussen de Coolsingel (ter hoogte van nummer 84) en de Korte Hoogstraat liep de Passage.
Coolvest 96 (Coolsingel 78) – Erasmiaansch Gymnasium
Aan het einde van de negentiende eeuw werd hier het Erasmiaansch Gymnasium gevestigd. Na de demping van de Coolsingel werd het adres Coolsingel 78.
Coolsingel 97 – Hotel Atlanta
Op Coolsingel 97 staat hotel Atlanta. Zij adverteren in 1967 in het Nieuw Israëlietisch Weekblad met de mogelijkheid voor diners ORT.
Hotel Atlanta is een van de gebouwen die redelijk door het bombardement heen kwam en heeft altijd met Joods Rotterdam banden gehad. Zo adverteerde het hotel zowel voor als na de oorlog regelmatig in het Nieuw Israëlietisch Weekblad. Een lezer van de site heeft ook herinneringen aan dit hotel in relatie tot Joods Rotterdam: Hij herinnert zich het huwelijk van zijn tante Ellie Monnickendam z”l (Elly Monnickendam; Veghel, 30 april 1918 – Israël, 2001) met Willy Pruikemaker z”l (Willem David Pruikemaker; Rotterdam, 25 december 1918 – Rotterdam, 6 mei 1955) in de jaren vijftig. Hij zat toen naast Sylvain Poons z”l die ook optrad op die avond. Het was zeer feestelijk en alles was natuurlijk kosher. Als de herinnering klopt waren er na de oorlog ook diensten op de Hoge Feestdagen in het Atlanta Hotel.
Coolsingel 109 – Paul Kaiser
Hier was de vergaderzaal van Paul Kaiser gevestigd in 1931. Op dinsdag 15 december van dat jaar hield mevrouw E. Davids – Feuchtwang een lezing over ‘De positie van de Joodse Vrouw’. Erika Davids – Feuchtwang (Mikulov, 4 maart 1903 – Herzliya, 10 maart 1997) was de vrouw van opperrabbijn A. B. N. Davids.
Coolsingel 111b – N. V. Inhuma
Zeker vanaf 1938 was hier de huidenhandel N. V. Inhuma gevestigd.
Coolsingel 117 – Coolsingelziekenhuis
Op Coolsingel 117 was tot het bombardement van 1940 het Coolsingelziekenhuis gevestigd. Dit ziekenhuis ging verloren. Daarbij kwamen ook artsen en patiënten om, waaronder de in Amsterdam geboren Joodse arts Eliazer Sekir (Amsterdam, 8 maart 1910 – Rotterdam, 14 mei 1940).
Coolsingel 131 – tandarts Benjamin Knap
Rond 1932 was hier de praktijk gevestigd van tandarts Benjamin Knap (Rotterdam, 3 november 1906). Benjamin was gehuwd met Eugenie la Barre (Stourbridge, Engeland, 28 november 1909).
Coolsingel 131b – Tabakshandel Weinthal
Tabakshandel Weinthal had op Coolsingel 15c (1930), 72 en 131b een sigarenmagazijn.
Coolsingel B1 – Walg
In de noodgebouwen van na het bombardement had I. J. Walg een zaak waar onder andere fotokopieën gemaakt konden worden. Walg had ook een zaak op de Walenburgerweg 4a.
bron:
engelfriet.net,
wikipedia,
bedrijfshistorierotterdam.nl,
joodsmonument.nl,
NAI.nl,
NIW,
herinnering M Monnickendam, Israël,
molendatabase.org.
www.nieuws.top010.nl, lemma Dancing Pschorr (geraadpleegd 12 april 2015).
Het Joodsche Weekblad, 24 juli 1942, I J Walg, nummer B1.
“Advertentie Silberberg”. “Nieuwe Rotterdamsche Courant”. Rotterdam, 06-03-1917. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010035365:mpeg21:a0076.
Stadsarchief Rotterdam, archiefkaart Sanson NL-RtGAR_494-03_851-413_0442674V.jpg.
Coolsingel 46: Israëliet. Geraadpleegd op Delpher op 07-07-2020, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005578020:00001.
Coolsingel 109: Ha’ischa. Geraadpleegd op Delpher op 07-07-2020, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMATR01:001924012:00001.
Advertentie Erasmiaansch Gymnasium. “Rotterdamsch nieuwsblad”. Rotterdam, 24-04-1901. Geraadpleegd op Delpher op 14-07-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000201813:mpeg21:p004.
Stadsarchief Rotterdam, Erasmiaansch Gymnasium, Algemeen adresboek der gemeente Rotterdam, met inbegrip der vroegere gemeenten Delfshaven, Kralingen, Charlois en Katendrecht, voor het jaar 1912 : met uitvoerige kaart der gemeente.
Stadsarchief Rotterdam, Erasmiaanch Gymnasium, Algemeen adresboek met uitvoerige kaart der gemeente Rotterdam : met inbegrip der vroegere gemeenten Delfshaven, Kralingen, Charlois, Katendrecht, Hoek van Holland :1925.
Vermeer & v d Arend, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 53, 1922, no 11, 17-03-1922. Geraadpleegd op Delpher op 13-02-2022, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005422062:00001.
Louis Willkomm, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 851-537.
Dirk Reese, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 851-389.
Izak van Raalte, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 295.
Baker Beffie, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 23 juni 1905. Geraadpleegd op Delpher op 29-06-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005416025:00001.
Joseph Beffie, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, inventarisnummer 497S.
Joseph Beffie, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 8 maart 1889. Geraadpleegd op Delpher op 20-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005405009:00001.
Hellebrekers, Advertentie. “Rotterdamsche courant”. Rotterdam, 09-05-1843, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 07-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010979107:mpeg21:p005.
Jac Blazer, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 9 mei 1890. Geraadpleegd op Delpher op 05-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005405070:00001.
Benjamin Knap, Advertentie. “Rotterdamsch nieuwsblad”. Rotterdam, 08-01-1932, p. 12. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB32:164657007:mpeg21:p00012.
Benjamin Knap, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 851-251.
Esther van Vlies – Pappie, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 851-507.
Esther van Vlies – Psppie, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 18-02-1921, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860143:mpeg21:p007.
Salomon van Leeuwen, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 23 december 1881. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005397049:00001.
M. de Haan, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 11 augustus 1882. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005398030:00001.
Mozes de Haan, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 478.
Henriette Boedels, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 29 december 1882. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005398050:00001.
Kolthoff, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 21 maart 1884. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005400010:00001.
Samuel Kolthoff, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 521.
Susanna Rosenbach, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 493.
Susanna Rosenbach, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 28 maart 1883. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005400011:00001.
J. van Blerkom, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 7 augustus 1885. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005401030:00001.
Jacob van Blerkom, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 169.
Benjamin van Blerkom, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 25 maart 1885. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005403011:00001.
De Labella, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 28 februari 1890. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005405060:00001.
Soesman, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 5 februari 1892. Geraadpleegd op Delpher op 08-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005406057:00001.
Israël enb Oranje, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 8 oktober 1893. Geraadpleegd op Delpher op 08-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005407040:00001.
Truitje Brandel, Stadsarchief Rotterdam, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 851-065.
Truitje Brandel, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 27 oktober 1899. Geraadpleegd op Delpher op 08-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005410043:00001.
Levi – de Jong, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 30 mei 1902. Geraadpleegd op Delpher op 08-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005413022:00001.
Eduard Joseph Levi, 494-03 Archief van de Gemeentesecretarie Rotterdam, afdeling Bevolking: bevolkingsboekhouding van Rotterdam en geannexeerde gemeenten, Inventarisnummer: 583.
Mannenzangvereniging, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 5 juni 1903. Geraadpleegd op Delpher op 08-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005414023:00001.
illustratie:
“Advertentie Silberberg”. “Nieuwe Rotterdamsche Courant”. Rotterdam, 06-03-1917. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010035365:mpeg21:a0076.
Coolvest 1885, collectie Stadsarchief Rotterdam 4029_PBK-1378.
Casino Variete Collectie Stadsarchief Rotterdam 4029_PBK-1167.
Advertentie Erasmiaansch Gymnasium. “Rotterdamsch nieuwsblad”. Rotterdam, 24-04-1901. Geraadpleegd op Delpher op 14-07-2021, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000201813:mpeg21:p004.
Vermeer & v d Arend, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen; uitgegeven vanwege de Vereeniging van Joodsche Wetenschappen te Rotterdam, jrg 53, 1922, no 11, 17-03-1922. Geraadpleegd op Delpher op 13-02-2022, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005422062:00001.
Stadsarchief Rotterdam, beeld en geluid. PBK-1348 Coolsingel met dancing en café-restaurant Pschorr. Op de achtergrond het Hofplein met de Delftsche Poort en café-restaurant Loos, vanuit het zuidwesten. 1930. Prentbriefkaarten verzameld door het Stadsarchief Rotterdam, toegangsnummer 4029.
Baker Beffie, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 23 juni 1905. Geraadpleegd op Delpher op 29-06-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005416025:00001.
Joseph Beffie, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 8 maart 1889. Geraadpleegd op Delpher op 20-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005405009:00001.
Hellebrekers, Advertentie. “Nieuwe Rotterdamsche courant : staats-, handels-, nieuws- en advertentieblad”. Rotterdam, 27-07-1851, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 07-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:000020059:mpeg21:p004.
Benjamin Knap, Advertentie. “Rotterdamsch nieuwsblad”. Rotterdam, 08-01-1932, p. 12. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB32:164657007:mpeg21:p00012.
Esther van Vlies – Psppie, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 18-02-1921, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860143:mpeg21:p007.
Salomon van Leeuwen, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 23 december 1881. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005397049:00001.
M. de Haan, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 11 augustus 1882. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005398030:00001.
Henriette Boedels, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 29 december 1882. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005398050:00001.
Susanna Rosenbach, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 28 maart 1883. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005400011:00001.
J. van Blerkom, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 7 augustus 1885. Geraadpleegd op Delpher op 07-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005401030:00001.
Soesman, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 5 februari 1892. Geraadpleegd op Delpher op 08-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005406057:00001.
Truitje Brandel, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 27 oktober 1899. Geraadpleegd op Delpher op 08-03-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005410043:00001.
gepubliceerd:
1 maart 2016
Laatste aanpassing:
8 maart 2026