hotel central

kruiskadeluxorHotel Central staat op de Kruiskade in Rotterdam en was met het ernaast gelegen Luxor Theater een van de weinige gebouwen in dit deel van de stad dat door het bombardement van 14 mei 1940 kwam. Het hotel en het theater stonden op een steenworp afstand van de Helmersstraat en de Ammanstraat, typisch Joodse straten voor 1940, en vlakbij de Zandstraatbuurt aan de overzijde van de Coolsingel.

In 1917, toen het hotel geopend werd, heette het hotel eerst Hotel Allard, naar de eerste eigenaar J Th Allard, de zoon van de directeur van Grand Hotel Coomans, een bekend hotel in Rotterdam in de 19e eeuw. Hotel Allard was een hotel met 64 kamers en stond in Rotterdam bekend als het best tegen brand beveiligde hotel van de stad.

In 1922 werd het hotel overgenomen door de Stedelijke Hypotheekbank en het werd daarna ca. 10 jaar niet gebruikt.
In 1927 werd de Kruiskade geasfalteerd ter verbetering van de doorstroming van de verkeersdrukte en de straat kwam tot leven. In 1932 werd Hotel Allard heropend onder de naam Hotel Central, en bedrijf was toen het eigendom van de heer A Philipsen. In 1935 breidde Philipsen het hotel uit met 35 kamers aan de achterzijde, deze kamers werden plat gebombardeerd op 14 mei 1940. Dat deel van het hotel is niet meer herbouwd, de nazi’s stonden dat niet toe.

Het hotel kon wel enkele weken na het bombardement de deuren weer openen, wat zelfs in het Polygoon Journaal getoond werd.
De familie Philipsen bleef in het bedrijf tot 1999 toen het werd overgenomen door dhr. Valster. Hij liet de keuken en het restaurant sluiten omdat deze niet winstgevend genoeg waren en 3 jaar later, in 2002, werd het hotel overgenomen door de huidige eigenaar, de heer Houkamp, en wordt het bedrijf Grand Hotel Central genoemd.

verder
Yevehn Konovalets (1891) was een vrijheidsstrijder uit de Oekraïne die zijn land in 1922 moest ontvluchten. Hij was een van de oprichters van de Organisation of Ukrainian Nationalists (OUN), een organisatie die door de infiltratie van lokale instituties de revolutie wilde uitlokken die moest leiden tot de onafhankelijkheid van de Oekraïne. De organisatie werd in de fascistische hoek gedrukt en was betrokken bij Jodenvervolgingen.

Konovalets reisde in 1938 naar Rotterdam en nam onder de naam Joseph Novack zijn intrek in Hotel Central op 22 mei 1938. Hij had die dag een ontmoeting met een medeactivist, Waluch, in het verder op de Coolsingel gelegen hotel Atlanta. Deze gaf hem een doos bonbons, en Konovalets had de indruk dat dit geld was. Waluch was echter niet degene die hij zei te zijn, hij was Pavel Soedoplatov, een agent die de OUN geïnfiltreerd was. Konovalets liep met de doos bonbons terug naar Hotel Central. Om 12.15 liep hij voor bioscoop Lumiere, opende de doos en de daarin zittende bom ging af.
Konovalets werd aan stukken gereten en over de Coolsingel heen geslingerd. Alleen zijn hoofd en rechterarm waren nog intact.
Soedoplatov werd daarna door Stalin bevorderd en was een van de leden van het commando dat in 1940 in opdracht van Stalin in Mexico-Stad Leon Trotsky met een bijl vermoorde.

Joodse gasten
Hotel Central was bij tijd en wijle het adres voor vergaderingen van Joodse organisaties. Uit het NIW van 1940:
Zondagavond a.s. zal in Hotel Centraal, Kruiskade, door het Oost- Joodsch Verbond een bijeenkomst worden belegd, waarin een spreekbeurt zal worden vervuld door den heer Dr. A. Klee uit Amsterdam over het onderwerp: „Von Jüdische Seele und Jüdische Kraft”. Introductie is toegestaan.
Het bestuur herinnert aan de kleeren-inzamelingsactie voor Poolsche vluchtelingen en wekt allen op hieraan krachtdadig mede te werken door ook anderen op te wekken het hunne voor dit menschlievend doel af te staa
n.”

bron:
www.mauricedumas.nl, lemma Grand Hotel Central (geraadpleegd 21 april 2015)
www.grandhotelcentral.nl, lemma geschiedenis (geraadpleegd 21 april 2015)
Ruis, Edwin, De bonbon-aanslag in Historiek (historiek.net lemma de bonbon-aanslag) geraadpleegd 21 oktober 2015
www.rijksmuseum.nl, collectie, heropening hotel na het bombardement NG-2006-49-24
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 9 feb 1940, Oost-Joodsch verbond

Illustratie
Kruiskade met Luxor in 1939, Stadsarchief Rotterdam, PBK 8156 

laatste aanpassing:

22 april 2015