Mathenesserlaan

Het idee voor de aanleg van de Mathenesserlaan kwam van Gerrit de Jongh, directeur van gemeentewerken, in 1887. De bebouwing stamt grotendeels uit het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Naast dat er op deze laan een groot aantal Joden woonde, valt op dat veel van hen aktief waren binnen verschillende Joodse organisaties. Een overzicht, samen met een deel van de middenstanders, staat hier.

Mathenesserlaan 18-20 Boymans
Het museum Boymans – van Beuningen werd in maart 1978 uitgebreid met een legaat van de kunstkenner, kunstminnaar en kunsthistoricus Vitale Bloch.
Bloch werd in 1900 in Rusland geboren en studeerde kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Moskou. Hij studeerde in 1922 af en trok naar West-Europa. Bloch overleed in 1975 te Parijs.

Mathenesserlaan 137 – moadon
Rond 1960 was op dit adres het moadon van haboniem gevestigd. Dit was in de kelder van het huis van de familie Katan. Dit waren de ouders van professor Martijn Katan.

Mathenesserlaan 195 – Kreft
In 1985 was Hans Kreft, antiquarius b.v. op dit adres gevestigd en hij adverteerde in het Nieuw Israëlitisch Weekblad met antieke klokken.

Mathenesserlaan 201a – M van Dantzig
M van Dantzig behandelde spraakgebreken en was hier gevestigd. Hij was een familielid van de bekende logopediste Branco van Dantzig is niet bekend.

Mathenesserlaan 208 – Weeshuis
Op dit adres was na 1898 het Israëlietisch Weeshuis gevestigd.

Mathenesserlaan 220 – Joodsche Kinderzorg
De Vereniging “Joodsche Kinderzorg” adverteerde in 1911 in het Nieuw Israëlitisch Weekblad met de vraag voor pleeggezinnen. Op dit adres woonde de secretaresse van de vereniging, Dina Sanson.

Mathenesserlaan 223 – Eva Vles-Parser

E. Vles-Parser was de secretaresse van de Israëlietische Gezondheidskolonie. In 1922 plaatste zij een advertentie omdat er in het Boschhuis te Prinsenhage en het Zeehuis te Ter Heijde er nog enkele plaatsen voor kinderen beschikbaar waren. Eva Parser werd in Antwerpen geboren op 12 april 1872 en was gehuwd met de koopman Hijman Vles (Rotterdam, 11 aug 1867 – Rotterdam, 1 mei 1921). Na de oorlog, in 1953, was op dit adres het secretariaat van WIZO (Women’s International Zionist Organization) gevestigd en al direct na de oorlog dat van de Nederlands Israëlitisch Gemeente. Adje Cohen was de drijvende kracht bij de opbouw van de Joodse gemeente van Rotterdam en hij vestigde er ook de afdeling van de HIAS.

Mathenesserlaan 229 – N. Davids-Katz

Mevrouw Davids-Katz was in november 1923 secretaresse van het Comité tot leniging van den nood der Joden in Duitschland. Er was in die periode geen sprake van vervolging, maar van een enorme verarming van de bevolking en met name de Joden. Deze verarming was zo erg, dat er in sommige delen van Duitsland sprake was van hongersnood. Mevrouw Davids-Katz voerde in 1924 ook het Rotterdamse secretariaat voor de bouw-loterij van “De Joodsche Invalide”.

Wilhelmina Katz was van Duitse komaf en werd in Rödingen geboren op 27 jan 1882 en vermoord in Auschwitz op 11 dec 1942. Zij was gehuwd met Nathan Davids (Rotterdam, 23 jan 1875 – Auschwitz, 11 dec 1942) en zij kregen drie kinderen; Saartje (Rotterdam, 12 mei 1905), Joachim Hans (Rotterdam, 19 mei 1907) en Lydia (Rotterdam, 19 feb 1915).

Nathan Davids vierde in 1926 het 25-jarig bestaan van zijn bedrijf. Bij het zoeken in de adresboeken blijkt hij een pelterij te hebben gehad – een bonthandel. Het bedrijf was gevestigd op de Wijnhaven 80.

Mathenesserlaan 248 – T van Cleeff Szn.
T van Cleeff was de penningmeester van de regenten van het Israëlietisch ziekenhuis op de Schietbaanlaan in Rotterdam.

Mathenesserlaan 273b – Jac. de Haas
Jac de Haas was in 1940 het contactadres van de Israëlitische Vereniging Dowor Touf. Jacob Simon de Haas (Middelharnis, 25 juni 1885 – Sobibor, 23 april 1943) was gehuwd met Henriëtte van Thijn (Alkmaar, 10 juni 1886 – Sobibor, 23 april 1943).

Mathenesserlaan 277 – S. van den Bergh
S van den Bergh was in 1917 penningmeester van het bouwfonds van de Vereeniging “Mikweih Jisroëil” dat ernaar streefde een centraal Joods gebouw op te richten. In maart 1917 werd er een weldadigheidsbazaar georganiseerd in de Doelenzaal. Simon van den Bergh (Oss, 26 juli 1887 – Bergen-Belsen, 6 maart 1945) was koopman in meel en zijn vrouw Seraphina Knurr (Rotterdam, 6 nov 1895 – Tröbitz, 9 mei 1945) zat eveneens in het bestuur van deze vereniging.

Mathenesserlaan 314 – advertentiebureau Bril
Op dit adres woonde de familie Bril en was hun advertentiebureau gevestigd.

Mathenesserlaan 332 – Leon Louis Akker
Aan het einde van de jaren dertig woonde hier het gezin van Leon Louis Akker en Antje Serphos. Leo was de producent van de Akkertjes, een pijnstiller.

Mathenesserlaan 334 – L. Israëls
L. Israëls was penningmeester van de Vereeniging Montefiore en woonde hier in 1927.

Mathenesserlaan 362a – tandarts Jozef Johan Pool
Vanaf 1931 voerde Jozef Johan Pool (1909 – 1988) zijn tandartsen praktijk. Eerst op dit adres, waar het gezin ook woonde, later op de ‘s Gravendijkwal.

Mathenesserlaan 372 – Jaap Engelsman
In 1947 was hier het contactadres gevestigd van de Joodse studentensociëteit “Asker”.

Mathenesserlaan 374 – M.L. Kattenburg
In 1913 was M.L. Kattenburg voorzitter van de vereniging Montefiore. Hij woonde op dit adres.

Mathenesserlaan 386a – gezin Leons
In 1931 woonde hier Nathan (Nico) Leons (Rotterdam, 28 juli 1887 – Voorburg, 24 november 1960), makelaar in suiker. Nathan was gehuwd met Rosetta Souget (Amsterdam, 20 februari 1898 – Amsterdam, 22 juni 1978) en zij hadden drie kinderen; Max Nico (Rotterdam, 24 november 1921), Siegfried Matthijs (Rotterdam, 3 januari 1924 – 2 augustus 2010) en een zoon Chelly (Rotterdam, 16 maart 1925). Nathan had zijn bedrijf op Slagveld 1b.

Mathenesserlaan 387a – rabbijn Vorst
Rabbijn L. Vorst woonde in 1953 op dit adres.

Mathenesserlaan 392 – klankstudio Peekel
Op dit adres was Klankstudio Peekel gevestigd.

Mathenesserlaan 449 – Alice Frank
Alice Frank was in 1937 de secretaresse van het comité dat de Chanoeko-actie organiseerde. Met de opgehaalde fondsen konden kinderen kleding en schoeisel worden verstrekt.

bron:
www.wikipedia.nl, lemma Mathenesserlaan (geraadpleegd 27 aug 2015)
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 17 maart 1911, Vereeniging “Joodsche Kinderzorg”
Ibidem, 14 feb 1913, Montefiore
Ibidem, 9 maart 1917, Doelezaal te Rotterdam
Ibidem, 16 juni 1922, Israëlietische Gezondheidskolonie
Ibidem, 9 nov 1923, Comite tot leniging van den nood der Joden in Duitschland
Ibidem, 21 maart 1924, “De Joodsche Invalide”.
Ibidem, 7 mei 1926, N Davids & Co
Ibidem, 11 nov 1927, Mathenesserlaan 344
Ibidem, 13 feb 1931 – Mathenesserlaan 248
Ibidem, 3 dec 1937 – Chanoeko-actie
Ibidem, 11 nov 1938, M van Dantzig
Ibidem, 28 maart 1947, Engelsman
Ibidem, 13 maart 1953 – Mathenesserlaan 387a
Ibidem, 4 sep 1953, Joodse Gemeente, Mathenesserlaan 223
Ibidem, 9 okt 1953 – WIZO-nederland
Ibidem, 12 feb 1960, chadasjot haboniem beholland
Ibidem, 3 maart 1978, waardevol legaat van Vitale Bloch
Ibidem, 11 okt 1985 – Hans Kreft
Stadsarchief Rotterdam, adresboeken 1917, N Davids
Stadsarchief Rotterdam, digitale stamboom, lemma Seraphina Knurr, Simon van den Bergh, Eva Parser, Hijman Vles
www.joodsmonument.nl, lemma Wilhelmina Katz en Nathan Davids (geraadpleegd 27 aug 2015)
Aanvullingen met dank aan Elsje Prins, Leeds

Laatst bijgewerkt:
16 augustus 2017